Vi nhựa (microplastics) là những mảnh nhựa siêu nhỏ, đã được ghi nhận có mặt trong môi trường, thực phẩm và cả nước. Chúng đi vào cơ thể chủ yếu qua chuỗi thức ăn và đồ dùng bằng nhựa. Cách giảm phơi nhiễm thiết thực nhất là hạn chế đựng thức ăn, nước trong đồ nhựa và lọc nước trước khi dùng.
Gần đây, nhiều công bố trên truyền thông cho thấy môi trường đang bị ô nhiễm vi nhựa đáng kể. Không ít gia đình lo lắng: vi nhựa có trong nước không, và làm sao hạn chế? Bài viết tổng hợp góc nhìn chuyên gia một cách bình tĩnh, tránh hoang mang.
Vi nhựa đi vào cơ thể bằng những con đường nào?
Vi nhựa phát sinh nhiều từ việc sử dụng bao bì, túi và đồ chứa bằng nhựa. Khi phân tán trong môi trường, chúng đi vào chuỗi thức ăn và từ đó có thể thâm nhập cơ thể sinh vật, kể cả con người. Ngoài thực phẩm, việc đựng thức ăn và nước nóng trong đồ nhựa cũng là một đường phơi nhiễm đáng lưu ý.
Ghi nhớ nhanh: Vi nhựa chủ yếu vào cơ thể qua chuỗi thức ăn và đồ dùng nhựa. Giảm phơi nhiễm bắt đầu từ thói quen: hạn chế đựng thức ăn, nước trong hộp/túi nhựa, nhất là với đồ nóng; kết hợp lọc nước để giảm các hạt lơ lửng.
Làm gì để giảm vi nhựa cho gia đình?
- Hạn chế dùng hộp, chai, túi nhựa để đựng thức ăn và nước, đặc biệt khi còn nóng.
- Ưu tiên đồ đựng bằng thủy tinh, sứ, inox cho thực phẩm và nước uống.
- Dùng thiết bị lọc nước để giữ lại cặn và các hạt lơ lửng trong nước sinh hoạt, ăn uống.
- Giảm rác thải nhựa dùng một lần để hạn chế phát tán vi nhựa ra môi trường.
Lưu ý: không có giải pháp nào loại bỏ hoàn toàn vi nhựa trong mọi điều kiện; mục tiêu thực tế là giảm phơi nhiễm từ nhiều nguồn cùng lúc.
Chọn giải pháp lọc phù hợp
Trình tự nên theo: xét nghiệm/đánh giá nguồn nước → chọn giải pháp phù hợp. Các bộ lọc có cấp lọc đủ mịn giúp giữ lại cặn và hạt lơ lửng, góp phần giảm hạt nhựa kích thước lớn trong nước. Một số nhóm giải pháp tham khảo:
Sản phẩm chỉ mang tính tham khảo; hiệu quả tùy cấp lọc và nguồn nước thực tế.
Góc nhìn từ Phòng Chuyên gia Nước Enterbuy
Bộ phận chuyên môn về nước của Enterbuy tiếp cận vi nhựa một cách bình tĩnh: giảm phơi nhiễm từ nhiều nguồn quan trọng hơn là hoang mang. Từ 2015, Phòng Chuyên gia Nước Enterbuy đã khảo sát chất lượng nước sinh hoạt tại nhiều khu vực, phối hợp Đại học Khoa học Tự nhiên (ĐHQG Hà Nội) và Viện Sức khỏe nghề nghiệp và Môi trường (Bộ Y tế).
Bà Phạm Thị Vân (sáng lập Phòng Chuyên gia Nước Enterbuy) cho rằng với vi nhựa, giải pháp thực tế là kết hợp thói quen sinh hoạt và lọc nước, chứ không trông chờ một thiết bị “xử lý tất cả”. Enterbuy tư vấn theo hướng giảm rủi ro tổng thể.
Kết luận
Vi nhựa là vấn đề môi trường đang được quan tâm, đi vào cơ thể chủ yếu qua chuỗi thức ăn và đồ dùng nhựa. Thay vì lo lắng, hãy giảm phơi nhiễm bằng thói quen hằng ngày: hạn chế đồ nhựa đựng thức ăn/nước và lọc nước trước khi dùng. Đây là cách tiếp cận thực tế cho mỗi gia đình.
Lo lắng về vi nhựa trong nước nhà mình? Hãy đặt lịch lấy mẫu – đánh giá nguồn nước, nhận dự toán giải pháp lọc phù hợp. Xem bản đồ chất lượng nước các vùng, tham khảo hệ lọc tổng đầu nguồn hoặc gọi Hotline Enterbuy 18000006.
Nguồn tham khảo: WHO về nước uống (có đề cập vi nhựa); US EPA – nước ngầm và nước uống.
Câu hỏi thường gặp
Vi nhựa đi vào cơ thể bằng cách nào?
Chủ yếu qua chuỗi thức ăn và qua đồ dùng bằng nhựa đựng thực phẩm, nước. Giảm đồ nhựa và lọc nước giúp hạn chế phơi nhiễm.
Lọc nước có loại bỏ được vi nhựa không?
Bộ lọc có cấp lọc đủ mịn giúp giữ lại cặn và hạt lơ lửng, góp phần giảm hạt nhựa kích thước lớn. Không giải pháp nào loại bỏ hoàn toàn trong mọi điều kiện; nên giảm phơi nhiễm từ nhiều nguồn.
Nên dùng đồ đựng nào thay cho nhựa?
Ưu tiên thủy tinh, sứ, inox để đựng thức ăn và nước uống, nhất là với đồ nóng.
Có cần quá lo lắng về vi nhựa không?
Nên quan tâm đúng mức và chủ động giảm phơi nhiễm bằng thói quen hằng ngày, thay vì hoang mang. Đây là vấn đề cần hành động dần dần từ nhiều phía.
