Một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng nguồn nước có đạt chuẩn hay không chính là dựa vào chỉ số TDS. Vậy chỉ số TDS là gì? Được đo như thế nào? Hãy cùng Enterbuy tìm hiểu qua bài viết dưới đây.
1. Chỉ số TDS là gì?
TDS là chỉ số thể hiện tổng số ion mang điện tích, bao gồm khoáng chất, muối hoặc kim loại tồn tại trong một thể tích nước nhất định. TDS sẽ bao gồm một số khoáng chất, chất hữu cơ, kim loại nặng, muối, các chất rắn lơ lửng hoặc các hợp chất không hòa tan trong nước như canxi, magie, kali, clorua, natri, anion cacbonat và sunfat.
Chỉ số TDS của nước được đo bằng đơn vị mg/l hoặc ppm.
Tổng chất rắn hòa tan tồn tại trong nước chính là một trong các nguyên nhân gây ra tình trạng đục và có trầm tích trong nguồn nước uống.
2. TDS có nguồn gốc từ đâu?
Một số chất rắn hòa tan bắt nguồn từ các nguồn hữu cơ như phù sa, sinh vật phù du, lá cây, chất thải công nghiệp và nước thải trong sinh hoạt hằng ngày. Một số chất sẽ đến từ các nguồn khác như dòng nước chảy từ khu vực đô thị, thuốc trừ sâu và phân bón sử dụng trong chăn nuôi, trồng trọt.
Ngoài ra, các chất rắn hòa tan cũng đến từ các vật liệu vô cơ như đá, không khí có chứa canxi cacbonat, phốt pho sắt, lưu huỳnh, nitơ. Hàm lượng TDS cao cũng có thể đến từ muối, hợp chất kim loại, phi kim, đồng, chì trong nước khi nguồn nước đi qua đường ống dẫn.
3. Lợi ích và ảnh hưởng của chỉ số TDS
3.1 Lợi ích
Mặc dù TDS không thực sự là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng ô nhiễm của nguồn nước nhưng nó vẫn được sử dụng để chỉ ra một số chất hóa học gây ô nhiễm có trong suối, ao, sông, hồ. TDS cũng thường được ứng dụng trong việc nuôi trồng thủy hải sản nhằm tạo ra môi trường nước có chất lượng đảm bảo cho quá trình sinh trưởng và phát triển của sinh vật.
3.2 Ảnh hưởng
Nếu chỉ số TDS trong nước vượt quá mức cho phép, nguồn nước có thể ảnh hưởng đến mùi vị của đồ ăn thức uống trong gia đình, khiến nước có vị mặn hoặc vị kim loại. TDS cao cũng có thể liên quan đến nước cứng, gây đóng cặn trong thiết bị làm nóng, nồi hơi, đường ống dẫn hoặc tháp giải nhiệt.
4. Ý nghĩa của các mức độ trong chỉ số TDS
Chỉ số TDS càng nhỏ, từ 5ppm trở xuống thì thường được xem là nước tinh khiết, không tồn tại nhiều chất rắn hòa tan. Tuy nhiên với nguồn nước này, khi sử dụng chỉ đáp ứng việc cung cấp nước sạch cho cơ thể mà không bổ sung được khoáng chất.
Nếu chỉ số TDS càng lớn thì nồng độ chất rắn hòa tan có trong nước càng nhiều. Tuy nhiên, vì trong tổng số các chất rắn đó có cả chất có lợi và chất có hại, nên không phải chỉ TDS càng cao thì sẽ có hại cho cơ thể.
Theo cách phân loại thường gặp, nguồn nước có chỉ số TDS từ 0 – 50ppm được xem là nguồn nước uống lý tưởng; từ 0 đến gần 170ppm là nguồn nước an toàn cho cơ thể; từ 170 – 400ppm là nguồn nước nên dùng cho sinh hoạt; trên 500ppm là nguồn nước cần kiểm tra kỹ trước khi sử dụng.
5. Vì sao cần đo mức TDS?
5.1 Lý do vì sao cần đo mức TDS
Đo mức TDS trong nước sẽ giúp bạn biết được nguồn nước đang sử dụng có mức chất rắn hòa tan như thế nào. Một số khoáng chất hòa tan trong nước có ích cho sức khỏe, vì vậy nước có lượng TDS bằng 0 cũng không phải là lựa chọn được khuyến khích trong mọi trường hợp.
5.2 Cách thức đo chỉ số TDS
Để đo chỉ số TDS trong nước, bạn có thể sử dụng bút điện phân, bút thử TDS hoặc phương pháp phân tích trọng lượng.
5.2.1 Bút điện phân
Bút điện phân hoạt động bằng các điện cực. Khi dòng điện di chuyển giữa các điện cực, nó sẽ mang theo các ion kim loại trong nước, tạo ra phản ứng hóa học ở điện cực và tạo nên các màu nước khác nhau.
5.2.2 Bút thử TDS
Bút thử TDS hoạt động dựa vào độ dẫn điện của nguồn nước, nhằm xác định hàm lượng ion chất rắn, khoáng chất và kim loại có trong nước.
5.2.3 Phân tích trọng lượng
Phương pháp này thực hiện bằng cách làm bay hơi dung môi chất lỏng để xác định phần khối lượng dư còn lại. Phương pháp này khá chính xác nhưng tốn nhiều thời gian nên không được áp dụng phổ biến trong gia đình.
6. Quy chuẩn nước sạch tại Việt Nam
Chỉ số TDS cho phép quy định ở Việt Nam là không vượt quá 500mg/l cho nước uống và không vượt quá 1000mg/l đối với nguồn nước dùng cho sinh hoạt hằng ngày. Nếu từ 1000mg/l trở lên thì cần kiểm tra kỹ trước khi sử dụng.
Để đánh giá chất lượng nguồn nước, Bộ Y tế Việt Nam đã đưa ra tiêu chuẩn QCVN 01:2009/BYT với nhiều chỉ tiêu về nồng độ cho phép của các chất trong nước như mùi vị, độ kiềm, độ cứng, màu sắc, độ đục, độ pH, tổng chất rắn hòa tan, hàm lượng vô cơ, hữu cơ, vi sinh vật và mức nhiễm xạ.
7. Cách thức giảm chỉ số TDS trong nước uống
7.1 Nguyên nhân cần giảm chỉ số TDS
Chỉ số TDS vượt quá mức cho phép có thể khiến nguồn nước sử dụng có mùi vị khó chịu, có thể là vị mặn hoặc đắng. TDS cao cũng thường liên quan đến độ cứng của nước và tình trạng tích tụ cặn trong đường ống, van nước, thiết bị gia nhiệt.
Kiểm tra chỉ số TDS cũng giúp theo dõi hiệu suất hoạt động của máy lọc nước. Nếu chỉ số vượt quá mức cho phép, đó có thể là thời điểm cần kiểm tra lõi lọc hoặc màng lọc.
7.2 Cách giảm chỉ số TDS
Ngày nay có nhiều phương pháp áp dụng để làm giảm chỉ số TDS trong nước như chưng cất, khử ion. Tuy nhiên, các cách này khá phức tạp trong sinh hoạt gia đình. Vì vậy, để loại bỏ hoặc giảm bớt hàm lượng TDS trong nguồn nước tự nhiên, người dùng thường sử dụng máy lọc nước với công nghệ RO.
Các máy lọc nước RO được chế tạo để giảm hiệu quả mức TDS trong nước, giúp người dùng có nguồn nước phù hợp hơn để uống. Một số dòng máy còn được trang bị màn hình hiển thị chất lượng nước và chỉ số TDS để người dùng dễ theo dõi.
Qua những thông tin trên, Enterbuy hy vọng đã giúp bạn giải đáp thắc mắc liên quan đến chỉ số TDS là gì, cũng như hiểu rõ hơn về một tiêu chí quan trọng khi đánh giá chất lượng nguồn nước dùng.
FAQ liên quan
Chỉ số TDS có đủ để kết luận nước sạch không?
Không. TDS chỉ cho biết tổng chất rắn hòa tan, không cho biết đầy đủ vi sinh, kim loại nặng hoặc từng chất cụ thể trong nước.
TDS cao có phải luôn nguy hiểm không?
Không nên kết luận chỉ bằng TDS. Cần xem nguồn nước, thành phần hòa tan, mục đích sử dụng và các chỉ tiêu xét nghiệm khác.
Khi nào nên đo hoặc xét nghiệm nước?
Khi nước có mùi, màu, cặn bất thường, thiết bị đóng cặn nhanh hoặc gia đình chuẩn bị chọn máy lọc nước/lọc tổng.
Phạm Thị Vân là CEO của Enterbuy Việt Nam – một trong những trung tâm máy lọc nước lâu đời nhất tại Việt Nam với hơn 14 năm kinh nghiệm giúp đỡ được hơn 35.000 hộ gia đình yên tâm về nước sạch khi sử dụng. Bên cạnh đó, chị cũng là một trong những người tiên phong đưa các giải pháp lọc nước tốt cho sức khỏe trên thế giới về Việt Nam như những dòng máy lọc nước giàu khoáng chất, máy lọc nước ion kiềm giàu hydrogen…
